Vićentije Petrović

VOJVODA GROČANSKE NAHIJE

Knez Vićentije je jedna od najznačajnijih ličnosti Prvog srpskog ustanka. Rodio se oko 1760. u Koraćici u jednoj od familija Petkaća. Godinu 1804. je dočekao kao obor-knez Kosmajske knežine. Knez Vićentije je kao jedan od Karađorđevih najpoverljivijih ljudi prisutvovao znamenitom zboru u Orašcu na Sv. Arhanđela. 20. novembra 1803. godine. Isto tako Vićentije je zajedno sa Mihailom Badžakom i Stevanom Filipovićem iz Jagnjila bio na Sretenjskom zboru u Orašcu 14. februara 1804. godine. Nepobitna je činjenica da je Vićentije bio uz Karađorđa tokom celog februara meseca u najtežim trenucima za tok ustanka.

Vićentije je prošao kroz sve okršaje ustaničkih vojni. Uvek je stizao u pravo vreme, uvek gde je teško: i u pripremanju Prvog ustanka i u Kopljarima, i u Orašcu, i u borbi sa Aganlijim snagama u Drlupi, i u Jagodini, i na Rudniku, Batočini, Ropočevu, Leštanima, u opsadi Beograda (1804-1807), u Mačvi, na Savi, Boleču, Dublju.., svuda gde se tražila hrabra i pouzdana srpska ruka. Godine 1805. od Karađorđa biva postavljen za komandanta opsadne vojske oko Beograda zajedno sa knezom Aksentijem. Decembra 1806. zajedno sa Vasom Čarapićem juriša i osvaja Stambol kapiju. U aprilu 1809. Vićentije biva postavljen za komandanta vojne posade u beogradskoj tvrđavi zbog iskazane hrabrosti i zadobijenih rana u borbama. Međutim, istog meseca je krenuo sa Karađorđem u novi boj za oslobođenje Sjenice, gde je satrvena Sulejman-pašina vojska, u boj kod Suvodola i oslobođenje Novog Pazara. Verovatno je Vićentije još bio komandant Beograda kada je poslao u rodni kraj putir za nemenikućsku crkvu koji se u toj crkvi i danas čuva.

Vićentije je 1811. potpisao Zakletvu za vernost i pokornost Karađorđu zajedno sa svim vodećim ljudima u Srbiji. U delovodnom protokolu Karađorđevom od 1812/13. zapisano je sedamnaest naredaba koje su izdavane koraćičkom knezu najviše oko gradnje konaka u Ropočevu.

Juna 1813. Karađorđe izdaje naredbu da Vićentije zbog silnog turskog napada sa Drine odmah dođe s vojskom u Topolu. Iz daljih naredaba vidi se da Vićentije sa Kosmajcima drži položaje na Drini kod Lešnice i Jadra. Oktobra 1913. Vićentije zajedno sa drugim komandantima Drinskog fronta moli u pismu mitropolita Stratimirovića za lađe koje bi prevozile narod u Srem. Tih dana Savu prelazi i Vićentije i već decembra nalazi se na turskom spisku kojim se od Austrije traži izručenje srpskih vođa. Austrija je samo sklonila srpske vođe od granice i tako je Vićentije prebačen u Štajersku ali je već posle godinu dana, januara 1915, novu godinu dočekao u svojoj kući u Koraćici.

Vićentijeve buljubaše tokom celog ustanka bili su i Milija Čojanović iz Velike Ivanče i Živojin Šuveljak iz Vlaške, kao i Laza Ivanović iz Malog Požarevca i Dragić Gorunović iz Ropočeva.

Vićentije je od samog početka bio obavešten o odlukama donesenim u Rudovcima, februara 1815, za podizanje Drugog ustanka. Zajedno sa kapetan Živkom iz Umčara i knezom Živojinom iz Koraćice dogovarao se sa Nikolom Katićem da se na Cveti protiv Turaka svi složno dignu. O tim dogovorima i pripremama obavešten je i knez Miloš marta meseca kada je stigao iz Beograda u Koraćicu. Odmah nakon izbijanja Drugog ustanka 23. aprila 1815. Vićentije je sa svojim Kosmajcima proterao Turke iz potkosmajskih sela i zatim sa kapetan Živkom oslobodio Grocku.

Vićentije je u Boleču, u leto 1815, sa Nikolom Katićem razbio Sulejman-pašu, koji je pokušao da prodre u Smederevo. U to vreme Vićentije i Nikola držali su u opsadi turski garnizon u Beogradu. U Drugom srpskom ustanku najduže je ostao kao komandant opsade turskog garnizona u Beogradu.

Zbog velike hrabrosti, sposobnosti i doprinosa borbi srpskog naroda u Prvom i Drugom ustanku Miloš ga je novembra1815. imenovao za obor-kneza Gročanske nahije, sa vlašću da može udariti do 50 batina. (po jednom dokumentu Vićentije je to bio još 1811). Ali već decembra ta nahija je ukinuta pa je Vićentije postavljen za kneza Kosmajske knežine koja je u svom sastavu imala 17 sela: Koraćicu, Pružatovac, Amerić, Nemenikuće, Međulužje, Vlašku, Đurince, Šepšin, Selo Mladenovac, Rajkovac, Popović, Ropočevo, Babe, Mali Požarevac, Parcane, Senaju i Veliku Ivanču. Tokom 1815. Vićentije je u svom selu središtu knezine izgradio konak na dva boja, najverovatnije u centru sela gde je danas kafana. Na tom položaju Vićentije je ostao sve do smrti 31. oktomvra 1820. godine. U Vićentijevoj knežini 1818. godine Koraćica je imala 60 kuća.

Koraćički knez je mnogo puta ranjavan: priča se da su Koraćičani posle smrti pronašli na njegovom telu dvanaest rana od kuršuma, što samo sobom govori o Vićentiju.

Umro je u Koraćici i sahranjen je na Jovićkom groblju. Na njegovom grobu stoji ploča sa natpisom: „Zdja počivajet rab Boži Vićentije Petrović, knez nahije gročanske. Predstavi se meseca oktobra 30. 1820. leta.„

Grob je bio od kad se pamti u trnju i korovu.

Vićentije je imao tri sina: Jovana, Ivana i Dimitrija. Jovan je nasledio svog oca na mestu kneza Kosmajske knežine.

Jovan je 1823. po zapovesti kneza Miloša sazidao konak u Ropočevu koji je započeo 1812. njegov otac. Sin kneza Vićentija Jovan u nacionalnoj istoriji ostaće upamćen po hvatanju Miloja Đaka, vođe Đakove bune, u Malom Mokrom Lugu 1825. godine, posle čega je Đak pogubljen u Smed. Palanci od strane kneza Miloša. Za Đakovo hvatanje Jovan je od Miloša dobio 1200 groša. Nije bio omiljen u narodu pa je prozvan Jovan – Ćerim po Ćerim-paši. Jovan Vićentijević, kapetan Kosmajski, bio je 1830. među prvim vojnicima prvog bataljona srpske vojske u Šapcu za vrema Knjaza Miloša. Kada je ovaj bataljon raspušten Jovan je kosmajske vojnike iskupljao kod crkve u Nemenikućama, prilikom crkvenih sabora, gde su paradu s puškama radili, kako bi narod video šta znaju.

Drugi Vićentijev sin Ivan, nakon bratovljeve smrti 1831. kratko je obavljao dužnost kneza Kosmajske knežine, a tokom 1841. nedugo je bio načelnik sreza. Godine 1865. kada je slavljena 50-godišnjica Drugog srpskog ustanka Vićentije je posmrtno odlikovan srebrnom medaljom koja je uručena njegovim unucima. Ivanova i Dimitrijeva loza se tokom vremena ugasila, dok su jedini Jovanovi, a samim tim i Vićentijevi potomci u Koraćici, današnja familija Ćerimović, kojih ima šest domaćinstava.

Iz knjiga Marka Stojanovića Mladenovački kraj u Prvom srpskom ustanku (2004) i Svete Bogosavljevića Na padinama Kosmaja  (2004).

crtež kneza Vićentija: Jovan Radičević /Izložba Poznati Mladenovčani 2007.