Otkrivena Selters voda
ISTORIJA MLADENOVAČKOG KRAJA (19)
Ko je sve Kosmajem hodio i s kosmajskog izvora vodu pio
Otkrivena Selters voda
Braća Atanasijević su na svom imanju pored Luga u Međulužju, otkrili slanu vodu 1898. godine. Kada su ustanovili da je voda lekovita, po priči starog solunca čiča Petronija Markovića, oni su svoje imanje, koje su kupili još 1893, proširili dokupivši još 10 hektara, ne pričajući nikome da je otkrivena voda lekovita. Po priči Koraćičana najzaslužniji za otkrivanje te vode bio je čuveni bunardžija iz Koraćice Mijailo Živojinović, koji je tri godine ranije, tragajući za ugljem, otkrio i Koraćičku banju i koji je izbušio i dva čuvena javna arterska bunara u Mladenovcu: Vlajkovu česmu i Železničku česmu na stanici, s kojih se snabdevala vodom cela varoš preko pola veka. Mijailo je u Međulužju pored Luga bušio do dubine 269 metara, čak rizikujući da mu ne plate, jer su Atanasijevići nekoliko puta hteli da odustanu pošto su iz tog bunara nameravali samo da poje svinje. Mijailo je bušio specijalnim svrdlima koje je nabavljao u Mađarskoj, a svrdlo je okretala konjska vuča uz pomoć nekoliko radnika. Tako je Selters banja otkrivena u opštini Međulužje pa je mladenovačka opština godinama pokušavala da banju pripoji varoši, što nisu uspevali jer dr Stavra vlasnik banje i Dragomir Rakić, vlasnik Džakare to nisu hteli budući da je u varoši porez bio veći.
Mladenovačku Selters banju osnovali su godine 1898. svinjarski trgovci braća Đorđe i Naum Atanasijević, koji su se naselili u mladenovački kraj krajem 19. veka i bili jedni od osnivača mladenovačke varoši. Stara trgovačka cincarska porodica Atanasijević poreklom je iz Kruševa, iz Stare Srbije. Otac dvojice braće, Tanasije Zega, živeo je do svoje smrti u Kruševu. Njegove posmrtne ostatke, potomci su preneli u porodičnu grobnicu na mladenovačkom groblju (odmah na ulazu u groblje levo).
Osamdesetih godina 19. veka, Đorđe i Naum stižu u Šumadiju i u selima između Mladenovca i Aranđelovca trguju svinjama, a na potoku Jablanici drže neko vreme i svoj mlin. Godine 1885. izgradili su prvi parni mlin u Mladenovcu s porodičnom zgradom uz njega, a godine 1890. kupili su drugi parni mlin u Aranđelovcu, takođe s kućom i okućnicom oko njega. U Mladenovcu je mlinom upravljao Naum, a u Aranđelovcu je poslovima upravljao Đorđe, sve pod jednom firmom Braća Atanasijević. Pošto je trgovina svinjama dobro išla, godine 1893. otkupe zemlju u Međulužju pored Luga (od Stankića iz sela Mladenovca), baš na prostoru današnje Selters banje, s namerom da tu naprave obore za uzgoj svinja. I tako je počela istorija Mladenovca kao banje. Mladenovačka lekovita voda Selters, koja se neko vreme prodavala i po apotekama u Evropi, dobila je ime po sličnoj vodi iz nemačke banje Selters koja se pominje u romanu Ana Karenjina. Parnim mlinom u Mladenovcu (plac Makovice) kasnije je upravljao Naumov sin Tanasko, a Selters banjom, Đorđev sin dr Stavra, koji je medicinu završio na Sorboni i sa srpskom vojskom prešao golgotu balkanskih ratova. Atanasijevićima su posle II sv. rata sve oduzeli, dr Stavra je dočekao penziju u Domu zdravlja, a živeo je s porodicom kod stanice u kući s velikm dvorištem preko puta policije. Pamti se da dr Stavra posle rata nikada nije prešao nadvožnjak gde je njegova banja u koju je uložio ceo život.
Kao nemi svedok života porodice Atanasijević u Mladenovcu, koja je našem gradu podarila Selters banju i prvi parni mlin, stoji spomenik na porodičnoj grobnici na mladenovačkom groblju, gde su sahranjeni: otac Tanasije Zega, Naum, Naumov sin Tanasko i njegova žena Leposava koja je prikazana na slici s harfom (Leposavin otac je držao beogradsku kafanu London). Đorđe je sahranjen u Aranđelovcu, a dr Stavra u Beogradu, gde je proveo svoje poslednje godine sa decom u jednom stanu svoje kuće u Kneza Miloša (ostale stanove su oteli komunisti).
Tanaskova kći Donka upoznala se u Grenoblu s jednim Francuzem, fabrikantom zapušača, dok je bila na studijama u Francuskoj i za njega se udala. Za njom je u Pariz otišla i druga sestra, a kasnije i baka Latinka. Sve su umrle i sahranjene u Parizu. Posle Drugog sv. rata one su, po priči, kao francuske državljanke, uspele da dobiju neku nadoknadu od države Jugoslavije za svoje nasleđe na Seltersu.
Posle rata, Jelisaveta Gazikalović je na ime nasledstva uspela da dobije jedan plac na banji, koji joj je kasnije 1975. eksproprisan za gradnju osnovne škole.
Porodičnu grobnicu Atanasijevića na mladenovačkom groblju, po amanetu svoje majke, sve do danas redovno plaća Naumova unuka, Ljiljana Damjanović Gazikalović (i brat Milan), a ona je jedina od potomaka Atanasijevića koja je bila gost posleratne Selters banje, doduše, preko socijalnog.
God. 1895. mladenovački trgovci i zanatlije udruživanjem formiraju prvu zadrugu-banku, predsednik je bio Ljuba Badžak koji je sa ostalim članovima svoje familije imao najviše deonica (njegovo ime se nalazi na spomeniku u parku).
Godine 1900. određen je u Mladenovcu petak kao pazarni dan. Te godine osnovan je esnaf opančara, a 1904. trgovački esnaf u koji su ušli prvi mladenovački trgovci: Cvetko Đorđević, Raja Lazarević, Dragutin Nikolić Šonda, Milutin Jovančević, Ljuba Badžak, Antonije Lazić, Živojin Beljaković, Nikola Đorđević, Petar Nikolić i drugi.
Poznato je da su trgovci izgradili stari Mladenovac što se vidi i kad se pogledaju kuće koje su izgradili trgovci sa ovog spiska: Cvetko je sagradio „Staru robnu kuću“ (preko puta Stubline), Raja je izgradio čuvenu kuću sa lila ploćicama, koja se nalazila na mestu gde je danas sidro na trgu, Šondin sin Miša je imao kući i lokal koji su srušeni, za šta je dobio plac iznad starog hrasta, Milutin je ima veliku dvospratnu kuću i gvožđaru na mestu Makovicine prodavnice kod pijace, koja je izgorela 1953, Badžak je imao skoro hektar placa preko puta današnjeg trga gde je imao mlin i kuću (srušeno) u kojoj je posle rata bila opština, Antonije je imao veliku trgovinu i banku na mestu današnje „Stubline“, Živojinova kućica (Ličić) i danas stoji na trgu iza Robne kuće koji stari Mladenovčani zovu Kantar, Nikola je sagradio zgradu „Grafika“, Pera je sagradio zgradu današnje policije, itd.
